Alle Bøger

Minicik bir tohumun nasil dev bir bal kabagina donustugunu merak ettiniz mi hic?

O halde, kucuk bal kabagi ile tanismalisiniz!

Ne bilebilirim? Ne yapmaliyim? Ne umit edebilirim?
Konigsberg Universitesi’nin kili kirk yaran profesoru Immanuel Kant, bir yandan hayatinin en cilgin gununu yasarken, bir yandan da bu tur sorularin cevabini ariyor.

“Kucuk Filozoflar” dizisinin sansli okuru, bu kitapta essiz ve olaganustu bir seruvene atilacaksin: Bendeniz Jean-Jacques Rousseau. Degeri anlasilamamis bir muzisyen, gezgin bir filozof, dokuz koyden kovulmus dogrucu bir yazariim. Kalbimi butun ciplakligiyla acacagim sana. Cesaretin varsa, haydi dus pesime!

Sevgili annecigim, merhaba! Sen Zeus’un bana garezi olduguna inaniyorsun. Bana hep diyorsun ki Zeus hastaliklar yagdiracakmis; arkadaslarimi oldurecek, beni parasiz pulsuz birakacak ve Olimpostaki butun tanrilara emir verecekmis bana cile cektirsinler diye. Ama icin rahat olsun! Benim mutlu bir hayat surmeme asla engel olamayacak Zeus, cunku bundan boyle ona inanmamaya karar verdim.
– Oglun, Epikur

Bir hikayeniz olmadan, ya da kafaniza takilan bir soru olmadan filozof olamazsiniz. Gaston Bachelard icin, sorular donup dolasip atese variyor. Savastan once bunu hissetmisti, ama simdi biliyor.

Birinci Dunya Savasi sirasinda sifre uzmanlarini almis bir telas: Gizli ajan Ludwig Wittgenstein’in defterindeki sozlerin anlami ne acaba? Sifreyi bakalim kim cozecek? Bu arada bir baska merak konusu: Ajan Wittgenstein neden bir hayvanin pesine dusmus?

“Bu kurbagalari taniyor musun?” diye soruyor Profesör merak icinde. “Her gün ayni sey,” diye icini cekiyor sazan. “Id, Üstben’in nilüferine cikmak istiyor, beriki on bir tokat patlatiyor, Id yeniden dibe iniyor ve inan bana, bütün bunlar Ben’i cok geriyor.”

Denizlerin en derin yerinde, yosun ve mercanlarin insanlardan gizledigi bir sarayda, balik gibi kuyrugu olan genc bir prenses yasiordu. Annebabasinin cok sevdigi bu prenses denizoglanlarinin en yakisikli ve en tatlisiyle nisanlandi. Gorenler dunyanin en mutlu denizkizi oldugunu soyluyordu. Ne var ki genc prenses nedenini anlayamadigi bir umutsuzluga kapilmisti…

Hannah Arendt sahaya inen bir dusunur, inine kapanip oturmuyor. Kucuk tiyatrosunda da sahneye cikmak dusunmek, dusunmekse eylemde bulunmak demek. Oysa masa basinda calisan adamlarin tek bir fikri var: Kagittan bir dunya kurmak…

Filozof olmadan once onlar da cocuktu. Cevaplarini merak ettikler sorulari vardi. Onlari hikayeleriyle, siz de kendi sorularinizin pesine dusebilirsiniz.

“Son derece zeki birtakim adamlar imkansiz seyler vadetmektedir: Savassiz baris, unutulmaz san sohret, olumsuz hayat. Belki yakinda kissiz yaz ve gecesiz gunduz mujdesi de verecekler. Peki ben, Heraklitos, yularindan cekilip istenen yere goturulecek bir esek miyim?”

Yeni katilanlarla hincahinc dolan Tartaros’un zindanlari adaletsizlik yapmis ruhlara artik dar geliyor. Tek care, Sokrates’in yeryuzune donup baskan olmasi ve insanlari daha iyi birer kisi yapmasi. Kendisine bir de yardimci verilecek: agzi iyi laf yapan Gorgias.

Daglarda inzivaya cekilmis olan Nietzsche dunyanin anlamini ve yasamin guzelligini kesfetmistir. Insanlarin arasina donup onlara harika bir armagan vermek, yasama sevincine giden sarp yolu gostermek ister.

Demirci tanri Hefaistos dunyaya baris gelsin diye altin bir taht yapar. Ne var ki yeni savaslar cikarmaktan baska bir ise yaramaz eseri. Bu tahta oturmayi ancak insanlardan en bilgesi hak ediyordur. Filozof Thales’le birlikte iste bu insanin pesine dusuyoruz. Sahi, nedir bilgelik? Kime bilge denebilir?

Genc Parmenides yolda gorup pesine takildigi Gunes’in Kizi ile birlikte evrende yolculuga cikiyor; Gündüz ve Gece yollarinin esigindeki kapida duran, butun anahtarlarin muhafizi Adalet Tanricasi Dike’den esigi gecip hakikati ogrenmek icin izin istiyorlar. Kapinin arkasinda “Varlik nedir? Hiclilik nedir? Olan ve olmayan nasil dusunulebilir?” sorularinin cevabini bulacaklar.

Modern Insan hasta: Tekbenci denen korkunc yaratiklar, Modern Insanin zihninde yasayan Erlebnis halkini dunyadan koparmayi basardi. Ancak filozof Husserl tarafindan ozel olarak gorevlendirilen Edmund adli kucuk Erlebnis direniyor. Acaba zamanin akisini tersine cevirip, Bellegin Kapilarindan gecmeyi ve bilinci kurtaracak periyi bulmayi basarabilecek mi?

Merhaba, ben Karl Marx… Ne mi yapiyorum bu carsafin altinda? Uzun hikayedir bu: Sinif kavgasinin hikayesi. Acikli bir hikaye, ama hep birlikte sonunu tatliya baglamaya, bir mutlu son yazmaya calisacagiz.

Lao-Tzu’nun dogumunu bir kuyrukluyildiz mujdelemisti. Buyumus de kuculmuse benzeyen bu cocuk, ileride Imparator’un kutuphanesinde calisacak, zamanla bilim ve bilginin bos laftan baska bir sey olmadigini dusunecekti. Sarayda iktidarin insani yozlastirdigina tanik olunca, bilgeligi aramak icin yollara dusecekti.

Kacin, kacin! Diyojen geliyor… Sizinle alay edecek, zenginliginizi kucumseyecek, gurur duydugunuz her seyi hice sayacak! Kimse onunla basa cikamaz; Buyuk Iskender bile kurtulamadı onun dilinden. Cunku Diyojen tam bir kopek: Ozgur, ofkeli, yenilmez; ama ayni zamanda Insan’in en iyi dostu.

1896’da genc Einstein Munih panayirinda buyuk bir barakayi elektrikle aydinlatma isine soyunur. Kiz kardesi Maya ve panayirin en guclu adami Niels Bohr’dan baska yardimcisi yoktur. Ancak isler bekledigi gibi gitmez. Einstein ve yardimcilari evrenin yasalarini kesfe cikarlar: Zamanda yolculuk mumkun mu? Rastlanti nedir?

Minicik bir iribasin buyuyup zip zip ziplayan, mutlu bir kurbagaya nasil donustugunu hic merak ettiniz mi?

Oyleyse kucuk kurbagayla tanismalisiniz!

Minik bir kus yavrusu yumurtadan ciktilar sonra neler yasar, hic merak ettiniz mi?

Oyleyse kucuk kusla tanismalisiniz!