Alle Bøger

“Zorlastirmayin kolaylastirin. Sevdirin, nefret ettirmeyin…” – Hadis-i Serif

Hatice Kubra Tongar, Cocuklarimiza nasil bir anlayisla, ne zaman, hangi yontemlerle, zorlamadan, sevdirerek ve oyunlar oynayarak nasil din egitimi verecegimizi adim adim anlatiyor.

Insanligin hidayet rehberi olan Kur’an-i Kerim, Allah tarafindan yirmi uc yil boyunca asama asama olarak Hz. Muhammed’e (s.a.s.) indirilmistir. Kur’an kelam ve mana olarak insanlari hidayete cagirmaktadir. Kur’an-i Kerim’i hatasiz ve duzgun okumayi saglayan tecvid ilmi, tüm yonleri ve kurallariyla uzerinde durulmasi gereken cok onemli bir ilim olma ozelligi tasimaktadir. Kur’an-i Kerim’in Tecvidi isimli bu kitap, Turkiye’de alaninda kapsamli sekilde yazilmis sayili kitaplardandir. Kitapta, Kur’an hakkinda verilen tanitici bilgiler, abdest, istiaze ve besmele konularindan sonra tecvid ilmi konulari genel hatlariyla ve orneklendirmelerle anlasilir bir uslup kullanilarak islenmektedir. Bazi ilahiyat fakultelerinde ders kitabi olarak okutulan bu eser, MEB Talim ve Terbiye Kurulu’nun karari ile Imam-Hatip Liseleri icin yardimci ders kitabi olarak da kabul edilmistir.

Arapcada, genel anlamiyla dogruluk ve gerceklik olan “sidk”, yalan ve hakikat disi manalarina gelen “kizb”in karsiti olarak kullanilmaktadir. Dogruluk, gecmis, gelecek ve ana yönelik olarak söz ve eylemlerdir. Dogrulukta, dogrudan dogruya eylem ve söylem iliskisi bulunmaktadir. Buna göre haber ve bilgi verilen husus ile haber veren kimsenin niyet ve söylemi arasinda hakiki bir bag ve gerceklik payi olmalidir. Eger bu iliski gerceklemezse tam bir dogruluktan bahsetmek mümkün olmayacaktir. Arap dili literatürde yer alan ve sidk köküyle baglantili olarak kullanilan, “sadekahu’l-hadis” ona dogruyu haber verdi manasina gelmektedir ki burada sözün dogrulugu mevzubahistir. Yine Arapcada “raculun sadukun” cümlesi, üst düzeyde ve gercekci olarak dogru kisi manasini icermektedir. Vakiada gercekligi ifade eden, “sadeka fi’l-kital”, savasi geregi gibi gerceklestiren ve hakkiyla savasan kimse manasina gelmektedir. Öte yandan “siddik” kelimesi, dogrulukta ileri düzeyde olan, yalan söyledigi görülmeyen, dogrulugu karakteriyle özlestirdigi icin onu aliskanlik haline getirerek, aksini asla düsünmeyen, sürekli gercegi tasdik eden, sözüyle özü bir olan kimse demektir. Bu ise insanin fitratina uygun hareket etmesi anlamina gelmektedir.
Dogruluk manasindaki sidk kelimesinden türeyen “sadakat ve musadaka”, dostluk kurmak anlaminda olup sadakat, sevgi eksenli ve dostluk merkezli inanc ilkelerine sahip olmaktir. Bu dogrultuda din ve inancta, askta, toplumsal iliskilerde gercekligin yansimasi ancak sidk ile mümkündür. Ayni kelimeden türeyen “sadik” ise gercekci arkadas ve dost manasini ihtiva etmektedir. Sidk kelimesinden türeyen “masdak” da ciddiyet, saglamlik, dayaniklilik manalarini icermektedir. Insanlarin yaratilislarinda ana hedeflerden olan bir isin hakikatini ögrenmek ve gercegi elde etmek, “misdaku’l- emr” cümlesiyle ifade edilmektedir. Bu ise insanin tüm yasaminda sahip olmasi ve ideal olarak bulunmasi gereken bir niteliktir. Öte yandan “sadk” kelimesi cesaret, sebat, dayaniklilik gibi olumlu olguları ifade etmek icin kullanilirken, bir kimsedeki övgüye layik sifatlar yaninda maddi ve manevi olarak her nesnedeki olgunluk anlamlarini da kapsamaktadir. Islami literatürde bir ibadet olarak degerlendirilen “sadaka” ise infak edilen, müminin Allah rizasini gözetmek ve O’nun inayetini kazanmak amaciyla ihtiyac sahiplerine verdigi seydir.
Kelime kökeni itibariyla dogruluk, gerceklik ve samimiyet anlamlarini tasiyan sidk, Kur’an ve sahih hadislerde yer alan bir terimdir. Allah’in tasvip ettigi, Hz. Peygamber’in önemsedigi ve müminlere yönelik bir buyruk olarak degerlendirilen terim, müminin tüm yasaminda sahip olmasi gereken bir özelliktir. Zira bunun karsi anlamlisi olan ve yalan, gercek disilik gibi manalari iceren kizb, küfre ait bir sifat olarak degerlendirilmektedir. Dogruluk, gerceklik ve ictenlik, dünya ve ahiret hayati icin bir gereklilik oldugundan dolayi, Kur’an ve sahih hadislerle özenle vurgulanmistir.

Manevi unutkanligimizin en kesin cözümü aslinda Mevlana’nin ögretilerini günlük hayatimiza uygulamakta yatiyor. Islam’i modern zamanlarda en iyi sekilde anlamanin kacinilmaz cözümü tam olarak burada!

Mevlana Celaleddin Rumi Hazretleri, kökü dogrudan dogruya ‘Muhammedi Nur’ olan bir lamba gibidir. Ancak günümüz popüler kültürü O’nu neredeyse tamamiyla yanlis anlasilmis ve yanlis yorumlanmis bir yola sürüklüyor.

O’nun Mesnevi’si ve diger eserleri, bizi günlük kosusturmacalarimizdan ve gaflet halimizden kurtaracak ‘Unutulmus Mesajlar’ olarak bizleri bekliyor. Bugün cok sayida insan Hz. Mevlana’nin eserlerini severek okuyor olsa da ne yazik ki bu okuma O’nun asil referanslari olan tasavvuf ve Islam ögretilerini disarida birakiyor. Shems Friedlander, Hz. Mevlana’yi bugün artik unutulmaya yüz tutmus yerine, tasavvufa ve Islam’in kalbine yerlestirmeye calisiyor; O’nun vurgularini kavramanin özünü ancak ve ancak Hz. Mevlana’yi bir Allah dostu ve Mevleviligi tesis eden, dünyanin en tesirli edebi figürlerinden biri ve bir sair olarak tanimlamakta mümkün olabilecegini söylüyor.

Friedlander, ayrica Hz. Mevlana ile Sems-i Tebriz-i iliskisini yeni bulgular üzerinden tanimlamaya ve Sems’in ortadan kaybolusunu daha önce dile getirilmemis sekilde yeni bir teori ortaya atarak aciklamaya calisiyor. Hepimiz Hz. Mevlana’nin varisleriyiz. Peki bu mirasi nasil devralacagiz? Bugün dünyanin onu tanimlamakta oldugu sekliyle mi? Dersliklerde ve kahvehanelerde bu düsüncelerin gecerliligini tartisarak mi? Veyahut arzulu kalplerimizi beslemeye calisarak, genclerin entelektüel arzularini kamcilayarak, olgunluk ve tekamül sahibi kisilerin halen dolduramadiklari bu eksiklikleri tamamlamaya gayret ederek mi?