Litteratur

“Tipinin basladigi sabah… Onu bile bile tek basina, yalniz biraktim. Erkenden uyanmis olmama ragmen mahsus gec gittim eve. Tek basina kalip mucadele etmeyi ogrensin istedim ama kapiyi actigimda perisan haldeydi. Elini kapiya yapistirmis, aglamis, cok usumus ve sobadan zehirlenip oldugumu kurarak kafasinda cok korkmustu. Pismanlik duygusuyla simsiki sarildim. Her gecen gun cogalan, buyuyen… Bitti desem de bitmeyen bir duyguyla onu sevdigimi… Amma velakin asilamaz sorunlari bir yana Nese’nin beni sevdigini sanmiyorum. Benim varligimdan guc aliyor sadece. Hissettigi sey bu.”

“Sadece bes ulkenin butun dunyanin kaderini etkileyecek konularda karar vermesi ne ahlaki ne adildir. Dunya bes ulkeden buyuktur.”

“Adil ve daha surdurulebilir bir kuresel barisin temini icin cok kulturlulugu ve cok kutuplulugu yansitan bir BM’ye ihtiyac vardir. Dunya ne tek kutuplu ne de iki kutupludur, ne hakim bir kulturun ne de birkac imtiyaz sahibi aktorun kulturel hegemonyasi altindadir.

Cok kutuplu, cok merkezli, cok kulturlu, daha kapsayici ve adil bir dunya insa etmek mumkundur. Boylesi bir dunya icin ilk adres BM’dir. Barisin, istikrarin, adaletin ve etkin kuresel yonetisimin yolu, BM’nin reforma tabi tutulmasindan gecmektedir. BM reformu ve ozellikle Guvenlik Konseyi’nin yapisinin yeniden olusturulmasi, elbette tum dunya ulkelerinin uzlasmasiyla hayata gececektir.

Biz Turkiye olarak, bu cercevedeki teklifimizi uzun zamandir ifade ediyor ve tum ulkelerin tartismasina aciyoruz. cozum onerimiz ise ‘Dunya besten Buyuktur’ ifadesinde kendini bulan, BM Guvenlik Konseyi’nin yapisinin degistirilmesini merkeze alan bir perspektifin hakim kilinmasidir. Konsey’in kitalari, inanclari, kokenleri ve kulturleri mumkun olan en adil sekilde temsil edecek bir yapiya kavusturulacak sekilde yeniden yapilandirilmasi cozum ve kuresel barisin tesisi icin devrimsel bir adim olacaktir.”

Dede Korkut Kitabi Türk dilinin bir saheseri olarak Türk töresi etrafinda bir insani milli ve manevi degerlerle donatmaya kafidir. Bu esere adini vermis olan Dede Korkut, Türk’ün efsanevi kisisi, bilge adami ve ozanlarin piri olup destanlar onun tarafindan düzülüp kosulmustur. Hikayeler, öncelikle sözlü edebi ortamda dilden dile aktarilmis daha sonra ise isimsiz kahramanlar tarafindan yaziya gecirilmistir. Orhan Saik Gökyay mükemmel üslubuyla, Türk milletinin “adi sani yok olmasin” diye eseri günümüz insaninin da anlayabilecegi dilde hazirlayarak genc dimaglardaki milli benligi taze tutmayi hedeflemistir.

Turkuleri cocuklugumda da seviyordum. Kerpic evimizin baskosesinde gunun belirli saatlerinde acik duran pilli radyoda surekli “Turkuler Gecidi” programi olsun isterdim. Olmazdi. Hayal kurmayi cocuklugumda da seviyordum. Helal lokma ugruna mevsimlerin tamaminda calisan babam, maddi guclukler cekmeden evlatlarini okutabilsin isterdim. Olmazdi. Mutlu olmayi cocuklugumda da seviyordum. Gun gorsun diye evlatlari bir gun olsun tatil yapmadan babama destek olan annem yorulmasin isterdim. Olmazdi.

“Su yuce daglari duman kaplamis.
Yine mi gurbetten kara haber var?
Seher vakti burda kimler aglamis?
Cimenler ustunde gozyaslari var.”

Deniz Kiyisinda Kosan Ala Kopek, Cengiz Aytmatov’un mitoloji ile gundelik hayati bir araya getirdigi ve insanligin en buyuk erdemlerinden olan metanet ve fedakarligin trajik hayatlarimizda ne kadar buyuk bir oneme sahip oldugunu essiz bir uslupla anlattigi hikayesidir. Okuyucuyu huzunlendiren ve tesiri altina alan bu hikaye, Aytmatov’un diger hikayelerinden farkli olarak bir bozkirda degil, denizin tam ortasinda gecer. Bir yaratilis efsanesi ile baslayan hikayede bir babanin, evladi icin hayatindan vazgecisinden bahsedilir. Hatta yalnizca bir babanin degil, kucuk bir cocuk olan Kirisk’in yasamasi icin uc adamin olume gidisi adeta yureginize islenerek anlatilir. “Koca bir denizin ortasinda susuzluktan olup gitmek korkunc bir sey. Eskiden ovundugu nesi varsa hepsi yok olup gitmisti ve olum hic de uzak degildi artik. Ama gogusundeki yuregi yine genclik yillarindaki arzularla, tutkuyla carpiyor, gonlu kocamiyordu. Ne buyuk bir felaketti gonlun hic yaslanmamasi! Cunku, gonul yaslanmayinca, dusleri, dusunceleri de degismiyordu. Ve insan ancak ruyada, dusuncelerde hur ve olumuzdu…